الذي بعثه لذالك الحجاج بن يوسف ايام امارته على العراق و أقام بها و تكاثرت ذريته » . ترجمه « بعد از دو روز مسافرت ( بكشتى ) به شهر جنانى « 1 » رسيديم و آن شهريست بزرگ و قشنگ بر ساحل نهر سند . بازارها نيكو دارد و ساكنان آن طائفه‌اى بودند كه آنها را سامره مىگفتند كه از قديم الايام آنها توطن گرفتند ، و اسلاف آنها از به دو فتح آن شهر در ايام حجاج بن يوسف والى عراق آنجا مستقر بوده‌اند ، چنان كه مورخين در فتح سند ثبت نموده . و شيخ ركن‌الدين ابن شيخ شمس الدين بن شيخ بهاءالدين زكرياء قرشى مرا خبر داد كه جد اكبر او محمد بن قاسم القرشى در فتح سند حاضر بوده با لشكريكه حجاج بن يوسف در ايام امارت خود بر عراق از جهت اين مقصد فرستاده بود . و او اينجا رحل اقامت انداخت و بسيار اولاد از وى باقى ماند . » ازين فقره مىتوان نتيجه گرفت كه اين قوم سامره ( سومره ) از اواخر قرن اول هجرى در سرزمين سند مقيم شده و رفته رفته اقتدار يافته در اوائل نصف دوم قرن ثالث هجرى تمام حصهء پائينى را در تحت تصرف خود

--> ( 1 ) ابن بطوطه شهر جنانى را پيش از سيوستان وصف كرده ، و فاصلهء او را دو روز بعد از مولتان گفته . اما درين اشتباه كرده است ، و از قراريكه ابن بطوطه رحلهء خود را بعد از مرور بيست سال املا نموده و بعضى وقايع سفر خود را ملتبس كرده ، ما بايد كه موقع شهر جنانى را در ميان سيوستان ( يعنى سيهوان ) و تهته فرض كنيم . صاحب تاريخ مباركشاهى ( ص 43 ) در شرح اقطاع خان شهيد سلطان محمد گويد كه « جناتى شصت گروه از تهته بيشتر بر سر درياست » و چونكه فاصله ما بين تهته و سيوستان على الأقل هفتاد و پنج كروه است ، بايد كه شهر جنانى از بلدهء سيوستان تقريبا پانزده كروه يا سى ميل پائين‌تر به طرف جنوب يا جنوب و مشرق واقع شده باشد ، و الآن از سبب تغيير دوامى مجراى رود مهران تعيين محلش متعذر است . هيگ در متابعت ابن بطوطه شهر جنانى را بالاتر از سيوستان پنداشته موقعش را به شهر هالانى ( در تعلقه كندياره ) تشخيص داده است ( رجوع كنيد بمقالهء هيگ dniS ni atutaB nb در 214 . p , 6881 raey , 91 . lov . S . A . R . J ) و ليكن مسافت اين شهر از تهته خيلى زيادتر است از هفتاد و پنج گروه . لهذا بايد كه حدس او را غلط پنداريم . در نظر ما موقع شهر سن انسب و اقرب به صحت مىباشد .